MÀU
TÍM HOA SIM
(Khóc vợ Lê Ðỗ Thị Ninh)
(bản được xử dụng để dịch)
Nàng có ba người anh
đi bộ đội
Những em nàng
có em chưa biết nói
Khi tóc nàng xanh xanh
Tôi người Vệ-Quốc
xa gia đình
Yêu nàng
như tình yêu em gái
Ngày hợp hôn
nàng không đòi may áo cưới
Tôi mặc đồ quân nhân
Ðôi giày binh
bết bùn đất hành quân
Nàng cười xinh xinh
bên anh chồng độc đáo
Tôi ở đơn vị về
cưới nhau xong là đi
Từ chốn chiến khu xa
nhớ về ái ngại
Lấy chồng đời chinh chiến
mấy người đi trở lại !
Nhỡ mình không về
thì thương người vợ chờ
bé bỏng chiều quê
Nhưng không chết
người trai khói lửa
mà chết
người gái nhỏ hậu phương
Tôi về
không gặp nàng
Má tôi ngồi bên mộ con
đầy bóng tối
Chiếc bình hoa ngày cưới
thành bình hương
tàn lạnh vây quanh
Tóc nàng xanh xanh
ngắn chưa đầy búi
Em ơi !
giây phút cuối
không
được
nghe
nhau
nói
Không được trông nhau một lần
Ngày xưa
nàng yêu hoa sim tím
Áo nàng
màu tím hoa sim
Ngày xưa
đèn khuya bóng nhỏ
nàng vá cho chồng
tấm áo ngày xưa!...
Một chiều rừng mưa
ba người anh
từ chiến trường Ðông Bắc
biết tin em gái mất
trước tin em lấy chồng!
Gió thu về
rờn rợn nước sông
Ðứa em nhỏ lớn lên
ngỡ ngàng nhìn ảnh chị
Khi gió sớm thu về
cỏ vàng chân mộ chí!
Chiều hành quân
qua những đồi sim
những đồi sim
Những đồi hoa sim dài
trong chiều không hết...
Màu tím hoa sim
tím
chiều hoang biền biệt...
Nhìn áo rách vai
tôi hát trong màu hoa:
"Áo anh sứt chỉ đường tà
Vợ anh mất sớm
mẹ già chưa
khâu..."
Hữu Loan
1949
LE VIOLET DES MYRTILLES (traduction 1)
Elle avait trois frères, qui partaient au loin, à la guerre
Elle avait d'autres frères, le plus jeune ne parlait guère.
Ses cheveux avaient toute la verdure de la jeunesse
Moi, le défenseur de la patrie en détresse,
Je l'aimais comme une petite soeur chérie...
on se marie.
Le jour de notre mariage, même pas une robe de mariée
... elle n'a pas réclamé !
Le marié, dans son treillis de militaire
Avec ses chaussures barbouillées de terre
Elle souriait, si mignonne...
à côté de son homme...
Je suis revenu de mon unité, pour l'épouser
Mais juste après notre mariage, je devais m'en aller.
Dans mon bled lointain, avec inquiétude
Je pense à elle, dans sa solitude.
Des époux militaires, bien peu sont revenus
S'il ne revenait pas, pauvre petite épouse éperdue,
Qui attend dans le crépuscule, couvrant toute l'étendue !
Et pourtant ne meurt pas le soldat au camp,
Mais est morte... la petite épouse des champs!
Le jour de mon retour, je ne la voyais pas
Mais j'ai vu ma mère assise près de sa tombe,
... dans l'ombre!
Le pot de fleur du jour de notre mariage
Est devenu le brûle parfum, avec, à l'entourage
... des cendres refroidies!
Tes cheveux pleins de vigueur, à peine assez longs
Ô ma chérie, à ta dernière seconde,
On ne s'est échangé, même pas un regard
Pas une seule parole... à ton départ!
Autrefois tu aimais les fleurs violettes,
Ta robe tu la voulais de couleur violette.
Autrefois, à la pâle lumière de la lampe,
De ton mari, tu recousais les vêtements d'antan.
Un soir de pluie, les trois frères dans les camps du Nord
ont reçu la nouvelle de sa
mort
... avant même d'avoir su,
que la petite soeur
a engagé son coeur!
Le vent d'automne faisait frémir la surface de l'eau
Le petit frère qui a grandi, songeur,
contemplait ta photo
Dans le vent d'automne,
l'herbe jaunissant
sur sa tombe !
L'armée traverse la colline de fleurs violettes
s'étendant à l'infini
Dans le crépuscule qui ne veut pas finir...
Regardant tristement la fente de ma veste
Je chante, parmi les fleurs violettes:
Ma veste est fendue,
Ma femme, je l'ai perdue !
Ma mère, trop vieille, ne l'a pas recousue !
Do Thi Kim
(un soir d'automne 2001)
MAUVE COMME LA MYRTILLE (traduction 2)
Elle avait trois frères dans les forces armées,
Des cadets dont certains ne savaient pas parler,
Quand son bel âge ornait ses cheveux de candeur.
Je suis un soldat, un combattant plein d'ardeur,
Loin de la famille, et l'aimais comme une soeur.
Le jour du mariage, en région retranchée,
Elle ne réclamait pas sa robe de mariée
Je portais mon treillis, mes bottes de guerrier
Emportaient encore de la boue des tranchées.
Elle était jolie de son sourire vermeil,
Aux côtés d'un mari à nul autre pareil
J' arrivais de mon unité pour l'épouser,
Et tout de suite après y étais retourné...
Sous le tir des canons, cantonné bien loin d'elle,
Avec appréhension, je pensais à ma belle :
Des maris à la guerre bien peu reviendraient,
Si jamais c'était moi que le sort retiendrait,
Ô ma pauvre femme qui m'attendait en vain
Comment pourrait-elle affronter le destin !
C 'était pas le soldat qui tomba au combat,
Mais la jeune fille à l'abri qui succomba !
C'était pas le mari qui fut tué au front,
Mais périt la femme restée à la maison !
Sur une permission, à mon hâtive arrivée
Ce n'était pas elle que j'avais retrouvée,
Mais ma mère, assise tout près de sa tombe,
Qui se recueillait dans un coin très sombre
Le vase de fleurs d'un mariage emballant
Servait de pot d'encens, dans un air désolant.
Ses soyeux cheveux noirs effleurant ses épaules
N'étaient pas assez longs pour lui faire un chignon.
Ô ma chérie ! De tes dernières
secondes,
Je n'ai pu entendre aucune de tes paroles
Ni n'ai pu te voir ou te regarder une fois.
Elle aimait des myrtilles leurs fleurs violettes
Jadis elle portait leurs couleurs sur sa veste
Jadis, elle aimait rapiécer mes chemisettes
Au clair d'une chandelle... Il était une fois ...
Un soir de pluie, dans les sous-bois du front Nord Est
Les frères apprenaient la nouvelle funeste
Avant celle de son mariage modeste
Avec le temps on voit les benjamins grandir,
Un matin d'automne, contempler sans mot dire
La photo de leur soeur dans l'incrédulité
Le vent, à ce moment, par sa subtilité,
Se levait pour briser la surface de l'eau
Et pour couvrir d'un sable jaune son tombeau
Les soirs d'opération, passant par les collines
Empourprées de violettes fleurs des myrtilles,
Je songe à elle, à son amour pour ces fleurs,
Ces fleurs violettes qui me languissent le coeur.
Voyant une déchirure sur mes épaulettes
Je chante, inspiré par ces couleurs violettes :
<< Ma veste est déchirée, ma femme est décédée,
Ma mère trop âgée ne l'a pas reprisée >>
Trần Kim Vân (Dr Than Trong An)
THOÁNG
MÂY BAY
Gió đã ru chiều thiu thiu ngủ
Tóc em nồng lúa mạ đồng thơm
Mưa có buồn về thăm xóm cũ
Ướt lòng ta trĩu nặng phơi rơm
Bâng khuâng thao thức hương đồng nội
U trầm khẽ gọi tuổi vành nôi
Hương bưởi có về hôn trên tóc
Chút ngây ngô thắm dịu bờ môi
Chập chùng áo lụa dáng nàng nghiêng
Thẹn thùng em vỡ tiếng vành khuyên
Ta về ươm hạt trong mầm nắng
Khi mây còn lãng đãng bước trinh nguyên
Dáng em nhỏ gầy hoa nắng ha
Phượng hoàng về ru tiếng sơn ca
Những chùm thương nhớ, những chùm gửi
Lẽo đẽo theo về bước chân ta
Tiếng em cười tan vỡ thủy tinh
Cái tuổi hồn nhiên mấy ngõ đường
Những thoáng vu vơ, những thoáng tình
Những trời bông phấn thoáng đầy hương
Mây chiều buông xõa tóc nghiêng dài
Nắng hồng dịu ngọt thấm bờ vai
Kỷ niệm có còn trong trí nhớ ?
Hay đã bay rồi, thoáng mây bay...
Vương Ngọc Long
THE
PASSING CLOUD
The wind lulled the evening into a peaceful slumber
Her hair was ardent of fragrance like a rice field in the summer
Returning to visit an old village was the melodious rainfall
Which made the heart soak under a wet load of straw
The fresh air of a grass field dazed with restless nights
Melancholically and gently called back the cradle age's delight
The sweet scent of grapefruit kissed her silky hair
Her rosy lips imbued naivety without care
Flickering tunic silk dress - her slender appearance looked defined
Feeling humble she sung with the voice of a passerine
I returned to sow the seeds, which sprout from a sunlight bath
When the cloud still vagabond on a virgin chaste path
Her thin figure was elated like the sunflowers dancing around
The homecoming phoenix harmonized the nightingale sound
The clusters of longing and missing, entrusting earnestly
Trailing along behind my foot steps loyally
Her burst of laughter is like breaking the crystalline fantasy
The age of innocence is passing some alleys in memory
Some whizzing spans of aimlessness and some flashes of affection
Some air is filled with the pollen scent of perfection
The evening lay loose on her long inclining hair full of esteem
Penetrating her shoulders is the rosy and sweet sunbeam
Is the lovely memory still in her remembrance of past days?
Or did it go like a passing cloud far away?
Vương Ngọc Long
LES NUAGES PASSANTS (traduction)
Le soir s'assoupit dans une légère brise
Qui émane de sa chevelure l'odeur de jeunes semis;
Le village d'autrefois est triste sous la pluie
Comme de la paille mouillée, je sens mon cœur alourdi;
Tout cet air champêtre me trouble la nuit,
Un rappel du temps d'enfance s'ajoute aux mélancolies.
Ses cheveux sont-ils encore embaumés par la fragrance d'oranger,
Sur ses lèvres rosées, reste-t-il tant de naïveté qui se reflète,
La soyeuse tunique ample définit bien sa fine silhouette,
Comme un moineau timide, elle commence à chanter.
Je retourne à mes semences qui germent sous la lumière,
Quelques rares nuages flânent dans ce bleu désert,
Sa frêle apparence dessine un tournesol rayonnant,
Le rossignol annonce le retour du phénix en gazouillant.
Tous ces souvenirs et désirs profonds
Me suivent à chacun de mes pas fidèlement.
Ses rires cristallins venant de son visage innocent,
Dans les rues, ensemble nous nous promenons
Avec quelques lueurs de tendresse et de passions;
Dans l'air parfumé, planent ces flocons de fleurs légères,
Sa chevelure ondule comme un nuage dans le vent
Qui, avec le doux soleil, caresse ses épaules entières.
Pense-t-elle encore à ces souvenirs d'antan?
Ou bien sont-ils déjà loin comme ces nuages passants...
Thanh-Tâm
TÌNH TUYỆT VỌNG (bản dịch)
Lòng ta chôn một
khối tình
Tình trong giây
phút mà thành thiên thụ
Tình tuyệt vọng
nỗi thảm sầu
Mà người gieo
thảm như hầu không hay.
Hỡi ơi người đó,
ta đây
Sao ta thui thủi
đêm ngày chiếc thân?
Dẫu ta đi trọn
đường trần
Chuyện riêng đâu
dám một lần hé môi.
Người dù ngọc
thốt, hoa cười
Nhìn ta như thể
nhìn người không quen,
Ðường đời lặng lẽ
bước tiên
Ngờ đâu chân đạp
lên trên khối tình!
Một niềm tiết
liệt, đoan trinh
Xem thơ nào biết
là mình ở trong.
Lạnh lùng lòng sẽ
hỏi lòng
Người đâu tả ở
mấy giòng thơ đây.
Khái Hưng
MY LOST HOURS (translation)
Unknown
author
My heart has its
secrecy, my life has its mystery,
A love eternal in
one conceived moment:
The evil is
without hope, also I had to conceal it,
And that which
did it of never knew anything.
Alas! I will have
passed close to it unperceived,
Always with its
sides, and yet recluse.
And I will have
until the end made my time on the ground,
Not daring
anything to ask and not having received anything.
For it, though
God did it soft and tender,
It will go its
way, inattentive and without hearing
This murmur of
love raised on its steps.
With the austere
duty, piously faithful,
It will say,
reading these worms very filled with it:
"Which is
thus this woman? "and will not include/understand.
MES
HEURES PERDUES
Mon âme a son
secret, ma vie a son mystère,
Un amour éternel
en un moment conçu :
Le mal est sans
espoir, aussi j'ai dû le taire,
Et celle qui l'a
fait n'en a jamais rien su.
Hélas ! j'aurai
passé près d'elle inaperçu,
Toujours à ses
côtés, et pourtant solitaire.
Et j'aurai
jusqu'au bout fait mon temps sur la terre,
N'osant rien
demander et n'ayant rien reçu.
Pour elle,
quoique Dieu l'ait faite douce et tendre,
Elle ira son
chemin, distraite et sans entendre
Ce murmure
d'amour élevé sur ses pas.
A l'austère
devoir, pieusement fidèle,
Elle dira, lisant
ces vers tout remplis d'elle :
" Quelle est
donc cette femme ? " et ne comprendra pas.
FELIX ARVERS
1806 - 1850
TÌNH BẤT
TỬ
(Ngàn Năm Tôi Vẫn Yêu Nàng)
Ngàn năm ấy, vẫn ngàn năm ấy
Mặt trời vẫn ngủ ở phương Tây
Ngàn năm đến, vẫn ngàn năm đến
Tôi vẫn yêu nàng trọn kiếp mây...
Yêu nàng, như yêu một dòng sông
Nước tình chẳng cạn suối trong lòng
Sông dài có nối ra biển rộng
Tôi vẫn yêu nàng, ai biết không?
Dòng suối tình yêu vẫn cuồng chảy
Sao trời ân ái mãi cuồng say
Ngôn từ "ngàn năm" nào diễn tả
Tôi vẫn yêu nàng, ai có hay
Cho tình có cuốn theo chiều gió
Vẫn trải trong tôi thảm đợi chờ
Vẫn giữ hồn tôi lời nguyện ước
Tôi vẫn yêu nàng, tôi vẫn mơ...
Ngàn năm đến, rồi ngàn năm đi
Hao mòn thân xác mối tình si
Ở tận phương nao đời phiêu bạt
Tôi vẫn theo nàng, bóng chim đi
Khung trời yêu, xin đừng lỗi hẹn
Cho tình tôi ôm trọn ước nguyền
Trong cơn mưa dầm hay nắng hạ
Ngươi tình ơi, tôi vẫn... cuồng điên
Ngàn năm ấy, vẫn một dòng sông
Mặt trời vẫn dậy ở phương Ðông
Ôi tình lung linh trong mộng ngọc
Người yêu ơi, còn nhớ tôi không?
Vương Ngọc Long
IMMORTAL
LOVE
Thousand years and thousand years
The sun sleeps in the West, stars always appear
Thousand years and thousand years
I will always love you, it's fate, my dear
My everlasting love for you is like a stream
he loving water flows forever it seems
Just like the rivers should flow to the ocean just as God deems
Can anyone know of such a love? Only in their dreams
The love's stream still passionately flows…
The eternal love like the scintillating stars endlessly glow
The phrase « thousand years »; what does it show?
That I will always love, don't you know?
Even the love, gone with the wind, higher and higher
Waiting for your love I will never tire
Still kept in my soul, my immortal desire
I'll always love you, my passion burns like fire
The years quickly go, time never stays
My body will eventually fade away
If my life goes on forever, wherever, hear what I say :
« Like a bird's shadow I'll follow you, no matter which way. »
The net of love, please never forget
For my love for you, I'll never regret
In incessant rain or as the sun sets
My darling, I'll love you stronger than we first met
That thousand years still one lovely stream
Rising from the East, the sun's beams
And the love still shines like a diamond's gleam
My sweetheart, do you remember? This is no dream.
Vương Ngọc Long
UN AMOUR ÉTERNEL (traduction)
Mille années se sont déjà écoulées,
Le soleil se couche à l'ouest comme toujours,
Mille autres années vont encore arriver,
Je continue de t'adorer avec le même amour.
Ma passion jaillit comme une rivière
Dont la force de l'eau ne s'épuisera guère,
Se déversant dans l'océan sans arrêt.
Un tel amour existe, y as-tu déjà pensé?
Ce flot de flamme brille passionnément
Comme les étoiles qui scintillent indéfiniment!
Le terme "mille ans" peut à peine représenter.
Tous mes sentiments pour toi, à bien y penser!
Même si l'amour est emporté par le vent,
Dans mon cœur, je continuerai d'attendre,
Gardant dans mon âme cette promesse éternelle.
Pour toi, brûle cette passion perpétuelle.
Les années arrivent et filent rapidement,
Mon corps s'affaiblit éventuellement.
Même une vie errante m'emmène n'importe où,
Mon cœur te suivra comme un oiseau jusqu'au bout.
Mon amour, n'oublie jamais tes paroles
Afin que je puisse réaliser ma passion folle.
Sous la pluie ou sous le soleil d'été,
Fou de toi, j'ai infiniment été.
Comme cette même rivière, ces milliers d'années,
Comme le soleil, toujours à l'est, s'est levé
Mon amour brille constamment aux éclats de diamant.
Ma chérie, est-ce que je te manque vraiment?
Thanh-Tâm
2001-12-12
NỮ HOÀNG ÐÊM (chuyển dịch)
Hãy lặng lẽ trong màn đêm thanh vắng
Kiên nhẫn chờ chiêm ngưỡng một loài Hoa
Là Nữ Hoàng ngự trị dưới trăng ngà
Sao lấp lánh đón chào Hoa tuyệt hảo
Hoàng Tử đến .. là màn đêm huyền ảo
Cúi quì dâng vương miện hát reo mừng
Tôn sùng Nàng lấp lánh những hạt sương
Ðiểm nhan sắc muôn cành cây lộng lẫy
Giàn huệ trắng dịu dàng và êm ái
Tỏa hương thơm ngào ngạt khắp vườn thơ
Vẽ đẹp Nàng rực rỡ tựa cơn mơ
Trăng chiếu sáng giữa muôn ngàn tinh tú
Dưới cung hoa Nữ Hoàng Ðêm giá ngự
Ngậm ngùi thương số phận biết về đâu
Hoàng Tử buồn ra dấu vội đi mau
Chấp cánh bay hứa lời vui hạnh ngộ
Nàng Huệ trắng giã từ vì nhung nhớ
Khát khao tìm hương sắc của đêm thâu
Quỳnh Hoa buồn nức nở khúc bi sầu
Tận đồi sâu ứa tràn muôn hạt lệ
Thiêm thiếp ngủ trong màn đêm quạnh quẽ
Với bóng đêm nàng khắc khoải mong chờ
Rã cánh tàn đành chịu chết bơ vơ
Trước khi thấy bình minh vừa chợt sáng...
Vương ngọc Long
QUEEN
OF THE NIGHT
In nocturnal stillness,
patience nurtures perfect bloom,
to reign beneath an opaque moon
and star lit skies, her exotic beauty lies.
The night, her King, rides swift beyond sunset
to personify his Queen.
She blooms, the dew kneels,
and grandeur boughs to beauty unforeseen.
Lily white, subdued in softness,
fragrance fills her botanical domain.
Her eminence reaches full effulgence
beneath the stars and moon lit sky,
the Queen of Night shall reign.
Unbeknown to Night of what her fate will be,
He beckons, "I must leave"
winged with a promise of swift return.
Fragile lily left to yearn
for the essence of the night.
Beauty weeps in sadness,
Tear-seeds fall on hallow ground,
slumbering in nocturnal stillness,
wait for the night to spawn
The Queen of Night withers and dies
before the dawn.
by Rachel J.(aka) Sunny MacLeod
REINE DE LA NUIT (traduction)
Dans cette nuit tranquille,
une éclosion divine est attendue avec patience,
pour régner sous les étoiles et la lune,
par sa remarquable beauté étrange.
Sa Majesté, la nuit, s'empresse au soleil couchant
pour offrir la couronne à sa Reine bien-aimée.
Scintillantes sous les gouttes de rosée,
ses tiges fleuries sont d'une beauté étonnante.
Blanche comme des lys et pleine de douceur,
elle embaume le domaine de son auguste senteur.
Son élégance rayonne d'un éclat sublime,
sous la lueur des étoiles et de la lune,
la Reine de la Nuit domine.
Consciente de sa courte destinée,
Sa Majesté doit faire signe de quitter,
promettant un retour prochain.
La fleur fragile est laissée en chagrin,
recherchant la quintessence de la nuit.
La Beauté profondément abattue,
ses larmes perlent sur le sol béni.
Dans ce calme nocturne, elle s'agonise,
souhaitant que la nuit soit sans fin…
La Reine de la Nuit se fane et s'éteint
avant que l'aube arrive.
Thanh-Tâm
2002-02-23
GIÂY
PHÚT CHẠNH LÒNG
(Tặng tác giả Ðoạn Tuyệt)
Anh đi đường anh, tôi đường tôi,
Tình nghĩa đôi ta có thế thôi.
Ðã quyết không mong sum họp mãi,
Bận lòng chi nữa lúc chia phôi?
Non nước đang chờ gót lãng du,
Ðâu đây vẳng tiếng hát chinh phụ
Lòng tôi phơi phới quên thương tiếc,
Ðưa tiễn anh ra chốn hải hồ
Anh đi vui cảnh lạ đường xa,
Ðem chí bình sinh dải nắng mưa,
Thân đã hiến cho đời gió bụi,
Ðâu còn lưu luyến chút duyên tơ ?
Rồi có khi nào ngắm bóng mây
Chìu thu đưa lạnh gió heo may
Dừng chân trên bến sông xa vắng,
Chạnh nhớ tình tôi trong phút giâỵ
Xin anh cứ tưởng bạn anh tuy
Giam hãm thân trong cảnh nặng nề,
Vẫn để lòng theo người lận đận,
Vẫn hằng trông đếm bước anh đị
Lấy câu khẳng khái tiễn đưa nhau,
Em muốn cho ta chẳng thảm sầu
Nhưng chính lòng em còn thổn thức,
Buồn kia em dấu được ta đâu ?
Em đứng nương mình dưới gốc mai,
Vin ngành sương đọng lệ hoa rơi,
Cười nâng tà áo đưa lên gió,
Em bảo : hoa kia khóc hộ người.
Rồi bỗng ngừng vui cùng lẳng lặng,
Nhìn nhau bình thản lúc ra đi.
Nhưng trong khoảnh khắc ơ thờ ấy
Thấy cả muôn đời hận biệt ly.
Năm năm theo tiếng g i lên đường,
Tóc lộng tơi bời gió bốn phương,
Mấy lúc thẫn thờ trông trở lại,
Ðể hồn mơ tới bạn quê hương.
Ta muốn lòng ta cứ lạnh lùng
Gác tình duyên cũ thẳng đường trông.
Song le hương khói yêu đương vẫn
Phảng phất còn vương vấn cạnh lòng.
Hôm nay tạm nghỉ bước gian nan
Trong lúc gần xa pháo nổ ran,
Rũ áo phong sương trên gác trọ ,
Lặng nhìn thiên hạ đón xuân sang.
Ta thấy xuân nồng thắm khắp nơi,
Trên đường rộn rã tiếng đua cười,
Ðộng lòng nhớ bạn xuân năm ấy
Cùng ngắm xuân vê trên khóm mai.
Lòng ta tha thiết đượm tình yêu.
Như cảnh trời xuân luyến nắng chiều,
Mắt lệ đắm trông miền cách biệt,
Phút giây chừng mỏi gối phiêu lưu...
Cát bụi tung trời - Ðường vất vả
Còn dài - Nhưng hãy tạm dừng chân,
Tưởng người trong chốn xa xăm ấy
Chẳng biết vui buồn đón gió xuân.
Thế Lữ
UN BRIN DE NOSTALGIE (traduction 1)
I. Les adieux de la belle
T'as choisi ton chemin, je vais prendre le mien,
Entre nous c'est fini, il ne reste plus rien.
Il n'y a plus d'espoir de nous
unir un jour,
A quoi bon, aux adieux, nous tracasser toujours ?
La patrie maintenant attend déjà tes pas,
Par le chant des guerriers qu'on entend quelque part,
Et d'un coeur sublimé, oubliant mes chagrins.
Je salue un départ pour de nobles desseins.
Tu jouieras du pays, ton long chemin faisant,
Tu pourras déployer sous les cieux tes talents,
Te vouant à une vie aux embûches remplies,
Ce petit brin d'amour tombera dans l'oubli.
Contemplant les nuages, quand tu vas t'arrêter
Au bord d'une lointaine rivière désertée,
Refroidi par le vent, soir d'automne tombant,
Penseras-tu à moi ? Ne fût-ce qu'un instant.
Veux-tu bien croire que ta douce amie d'antan,
Quoique enfermée dans un très pénible carcan,
Enverra son âme suivre tes péripéties,
Et compter tous tes pas avec plein d'empathie.
II. Les tourments du héros (longtemps après)
Par dignes paroles et mots encourageants
Tu voulais m'éviter un départ déchirant,
Mais j' entends des sanglots dans ton coeur s'épancher,
Ta peine est trop vraie, tu ne peux la cacher.
Contre un tronc de prunier t'
appuyais tristement,
Rabaissais une branche à rosée larmoyante,
Agrippais ta tunique et au vent souriais
En disant que ces fleurs à ta place pleuraient.
Puis dans un silence qui tomba brusquement,
On s'était regardé partir sereinement;
Or c'est dans ce moment de brève indifférence
Que rupture inflige éternelle souffrance.
*****
Poursuivant mon destin depuis nombre d'années,
Exposant aux maints vents mes cheveux malmenés,
Rarement, j'ai pu
regarder en arrière,
Moins souvent, songer à l'amie loin derrière.
J'aimerais que mon coeur maintienne sa froideur,
Décante ses élans, avance avec ardeur,
Seulement, des vestiges d'un amour réprimé
Couvent encore un feu que ne peux supprimer.
*****
Aujourd'hui je me donne un repos du guerrier,
Au milieu des pétards explosant par milliers,
D'un logis, secouant les épreuves du temps,
Je regarde les gens accueillir le printemps
Dans des rires joyeux, fêter le Nouvel An.
Tout d'un coup, je revis notre idylle d'antan,
Nos moments heureux d'un
réveillon printanier
Lorsqu' ensemble, admirions ces fleurs de prunier.
Je me sens envahi d'un amour sublime,
Comme du soir, le reflet d'un rayon ultime,
Et l'envie de te voir m'a donné des larmes,
Ramolli le coeur presqu' à laisser la marche...
Mon parcours est encore long et très ardu,
C'est pourquoi je prends cette halte qui est due,
Pour penser à l'amie de l'autre fin d'année,
Que je ne sais heureuse ou toujours chagrinée.
Trần Kim Vân (Dr Thân Trọng An)
NDT:
1) Un dilemme cornélien pour le héros où le devoir prime sur l'amour. La
belle doit accepter tant bien que mal cet appel du devoir qui la prive d'un
bonheur de couple ordinaire.
2) les branches fleuries de prunier ou d'abricotier et les pétards font
partie des symboles de la fête du Têt
(Nouvel An lunaire vietnamien qui marque la fin de l'hiver, souvent très
doux, et annonce l'arrivée resplendissante du printemps), au même titre que
l'arbre de Noël ou la dinde du Réveillon.
3) Traduire c'est trahir. J'essaie de respecter le "mot à mot"
aux dépens d'autres aspects poétiques. Je ne prétends pas réussir à transcrire
toutes les subtilités et les beautés du poème (en vietnamien) que j"aime
beaucoup.
4) Les 3è, 4è, 7è, 8è, 29è et 30è alexandrins sont pour moi les plus
difficiles à traduire et méritent encore quelques retouches, ainsi que
d'autres. Je m'attends à recevoir beaucoup d'aide de la part des lecteurs.
Merci.
INSTANT DE NOSTALGIE (traduction 2)
I. Les adieux de la belle
Tu as choisi ta voie et la mienne m'incombe:
Sous nos pas tout s'écroule et rien plus ne subsiste;
Ne pouvant plus jamais prendre la même route,
À quoi bon se confondre en stériles regrets?
C'est le chant des guerriers qui scandera ton pas
Car la patrie, déjà, t'applelle à son secours;
En cet instant d'adieux, mon coeur, revigoré
D'être tout près de toi, en oublie ses tourments.
Laroute sera longue au pays de ton cjoix
Mais, lorsque cerné par de nouveaux horizons,
Tu devras t'attaquer à d'atroces défis,
Notre amour fera place à ta noble vaillance.
Mais, lorsqu'aux bords lointains d'une rive isolée,
Seul, tu contempleras les nuages errants,
Dans la froidure, au soir, d'une bise d'automne,
Il te viendra peut-être une pensée pour moi!
Sache qu'en ces instant. ta douce amie d'antan,
Bien que captive au sein de sa geôle, éplorée,
Laissera s'envoler vers toi, d'une aile prompte,
Son âme toujours prête à te réconforter.
II. Les tourments du héros (longtemps après)
Par ces mots courageux et ces dignes paroles,
Tu voulais m'éviter un départ déchirant
Mais j'ai vu cependant que ton coeur, en silence,
Ruisselait des sanglots de ta peine trop vive.
Pensive, t'appuyant sur le tronc d'un prunier,
Tu en as replié une grance vers moi
Et, souriant dans le vent en serrant ta tunique,
Tu m'as dit que ces fleurs, à ta place, pleuraient
Puis ce fut le silence et, dans ce bref instant,
Nous nous sommes quittés. Mais nos regards sereins
Portaient déjà en eux l'immemse désaroi
Qu'un tel assentiment confirmait à jamais.
Depuis tant de saisons, au milieu d'un destin
Qui m'a fait grisonner plus que l'âge n'impose,
J'ai pu très rarement songer au temps jadis
Et moins souvent encore à l'amie délaissée.
J'aimerais que mon coeur maintienne sa froideur,
Décante ses élans, avance avec ardeur,
Mais les restes parfois d'un amour réprimé
Dispersent sous mon front leurs braises incessantes
Or en ce jour jouyeux où la foule célèbre
Le Nouvel An parmi le parfums du printemps,
Je m'accorde un répit et, pendant que les feux
De la fête, partout, explosent à pleins cieux.
Eludant tout-à-coup les épreuves du temps,
Je revis un instant notre idylle d'antan
Et les moments heureux où nous humions ensemble
Quelque fleur de prunier en pareil réveillon
Je me sens traverseé d'un amour indicible,
Comme un fleuve empourpré des feux du crépuscule
Et l'envie de te voir m'a inondé de larmes
Au point de penser même abandonner la lutte...
La route qui me reste à franchir sera longue
Et ardue; c'est pourquoi j'ai voué cette halte
À celle qui jadis fêtait à mes côté,
Sans même savoir d'elle ou sa peine ou sa joie.
Bernard Courteau (21 septembre 2001)
Ông Bernard Courteau là 1 thi sĩ Anh văn cũng như Pháp văn có tiếng tại
Québec (Canada). Từ 1974 trên 20 tuyển tập của ông đã được phát hành bởi những
nhà xuất bản nổi tiếng tại đây như: Emille-Nelligan, Éditions québecoises,
Lemeac, Louise Courteau, Édition du Méridien...
Ông đã từng là Giám đốc điều hành một nhà thương lớn tại Montréal.
Sau khi đọc bài dịch "Un brin de nostalgie" của người bạn, một
y sĩ giải phẫu Việt Nam, ông đã viết:
" Vous m'avez fait l'honneur d'un magnifique envoi et procuré de
plaisir d'un texte très profond. Je vous soumets ici une version qui s'attache
davantage au climat émotif du poème, à ce dilemme cornélien que souligne votre
note.... j'ai aboli la rime dite classique pour plutôt adopter le vers libre...
J'ai pris grand plaisir à partager les sentiments exprimés dans ces lignes et à
en éprouver, je crois, toute la profondeur, la tendresse, le drame et la
délicatesse".
("Anh đã gửi cho tôi một niềm hân hạnh lẫn vui thú trong bài thơ
đầy ý ghĩ sâu xa này. Tôi xin gửi lại anh một bản khác, nhấn mạnh hơn về tình
tiết bi hùng theo kiểu cách văn hào Corneille mà anh đã viết trong phần chú
thích,... tôi đã cố ý loại bỏ cách gieo vần cổ điển để theo thể tự do... Tôi
lấy làm hứng khởi được chia xẻ với anh các tình tự trong những dòng này và hy
vọng đã ghi lại được đầy đủ các tính chất sâu sắc, dịu dàng, bi tráng và tế nhị
của bài thơ")
EM VÀ TÔI, BỐN MÙA HOA THẮM
NỞ (chuyển dịch)
Tôi thờ thẫn nụ hôn đầu say đắm
Ngát hồn em ngây ngất tự phương nào
Cõi tôi về trăn trở giấc chiêm bao
Từ dạo ấy hồn thơ tuôn suối nhạc
Mộng đôi bờ cung đàn đưa dìu dặt
Trong bàn tay yêu dấu đã rời xa
Bên trời đau là biển nhớ bao la
Em thầm thĩ cất lời chim bé nhỏ
Tôi thảng thốt reo vui cùng hoa cỏ
Cuộc đời rồi như một thoáng mây qua
Trong mơ hồ bay bổng giấc mơ xa
Nhạt nhoà phai trong khung mờ trí nhớ
Khúc bi ca khóc thương tình dang dở
Tôi ngỡ chừng như sương khói bay cao
Cho buồn đau tan biến giữa trời sao
Em hoá thân như hạt mưa tí tách
Rớt xuống đời để tiêu tan hờn trách
Hãy cùng nhau ngong ngóng phút giây chờ
Hai mươi năm tình hạnh phúc như mơ
Ðời dạt trôi theo năm cùng tháng tận
Giấc mơ xưa thôi đã thành duyên phận
Ru tình tôi giữa sóng lá nghìn thu
Ký ức buồn như mây gió phù du
Dắt nhau về thuở thanh xuân vời vợi
Ðôi chúng ta như bóng hình vô
tội
Cất lời ca chúc tụng tuổi đôi mươi
Giữa khung trời xanh thắm ngát môi cười
Trong quạnh quẽ trái tim buồn nức nở .
Vương Ngọc Long cảm dịch
FOUR FLOWER-SEASONS, YOU AND I
That kiss of love so fragrant
from the soul of yours far-away
one time, lulled myself into dreams
one time, took me to poetic streams
our serenade as two-dimensional dreams
those loving arms.... immensely so far
our sea of pains... overwhelms beyond the sky
Your words like singing voice of a little bird
my words like flowers and green grass
life as floating clouds
which dream vaguely flies
which memory already wiped out
which love is the pain
I'm the flying fume
for sadness to be faded
you're the raindrops of sky
for wiping out the hatred
We appoint the day forever waiting
20 years for heaven reflecting itself
life is the wandering time of days and months
taking you to the old dreams
lulling me onto autumn sea
memories like clouds
as beautiful as our youthful age
with two innocent shadows
with singing voice of the teens
with smiles in heavenly sky
and lonely hearts sadly in dreams...
Trường Ðinh
LES FLEURS AUX
QUATRES SAISONS, TOI ET MOI (traduction)
Ce baiser d'amour si passionnant
Venant de ton âme, très lointain,
M'a inondé de menus fantasmes dans le temps,
Et m'a porté en plein flot de poésies.
Notre romance se tient à une double rêverie,
Ces bras d'amour... tellement hors de portée,
Notre vague de chagrins... ravage au-delà de son apogée.
Tes paroles sonnent comme l'oiseau chantant,
Mes mots ont l'allure de verdures florissantes.
La vie, comme les nuages, est éphémère
Avec ses illusions qui ne durent guère,
Ses souvenirs qui s'effacent facilement,
Et ses amours entremêlés de souffrances.
Je me sens comme un filet de fumée
Avec lequel dissipe cette tristesse apaisée.
Tu es comme des gouttes de pluie
Qui finissent par effacer ces bouderies.
Donnons-nous un rendez-vous incertain,
Vingt ans à l'ombre d'un paradis,
La vie n'est qu'un vagabondage sans fin,
Te replongeant dans ces anciennes rêveries,
Me naviguant vers une mer calme d'automne.
Comme les nuages, les souvenirs redonnent
La belle image de notre jeune temps
Avec deux natures encore innocentes
Chantant d'une voix d'adolescence,
Lançant des rires jusqu'aux cieux,
Mais étant affligés dans leur cœur...
Thanh-Tâm
2001-12-29
BỐN MÙA HOA, ANH VÀ EM (tác giả tự dịch)
Chiếc hôn tình ngây ngất đó
từ linh hồn em xa khơi
một thời ru anh vào mộng nhỏ
một thời đưa em vào suối thơ
tình ca như giấc mơ hai chiều
vòng yêu đương... mênh mang dịu vời
biển đau thương... ngút ngàn phương trời
Lời em là chim hót
lời anh là hoa cỏ
những mây trôi cuộc đời
giấc mơ nào thoáng bay
kỷ niệm nào phai nhòa
cuộc tình nào đắng cay
Anh như làn khói bay
cho nỗi buồn nhạt phai
em như hạt mưa trời
cho xóa tan hờn dỗi
Hẹn cho nhau thiên thu đợi chờ
hai mươi năm thiên đàng soi bóng
cuộc đời là ngày tháng lãng du
đưa em vào mộng cũ
ru anh vào biển thu
kỷ niệm là vầng mây
đẹp màu xanh tuổi nhỏ
có hai bóng dại khờ
có tiếng hát ấu thơ
có nụ cười trong mơ
và trái tim sầu mộng
Trường Ðinh
QUÀ QUÊ (*)
gửi anh nắm cỏ ven đê
chút hương cau trắng, đê mê sáo diều
gửi anh chút khói lam chiều
hương rơm ngai ngái chiếc lều bên sông
lục bình hoa tím giữa giòng
khóm tre xào xạc, gửi lòng gái quê
xứ người vật chất phủ phê
xa hoa, phù phiếm, nhớ về em chăng ?
quê nghèo những tối sáng trăng
bên thềm chải tóc nhớ chàng miên man
Nguyễn Thanh Trúc
(*) trích từ Tuyển Tập Thơ Một Thoáng Kỷ Niệm (10 tác giả)
A VILLAGE GIFT (translation)
I am sending you freshly picked grass by the creek's dike,
And a bit of the aroma of white areca flowers from a day's hike,
Along is delightful melody of the flute and a soaring kite.
I am sending you some smoke of the misty blue evening,
And sweet scent of the rice straw in the spring,
Along is shadow of the cozy hut by the river in the morning.
I am sending much more to you, my darling,
Floating violet lily blossoms on the sparkling stream,
And rustling sounds of the bamboo leaves that the wind may bring
Along is fondness of this village girl and her dreams.
In a far off homeland with richness,
In a luxurious life you're thoughtless,
Do you still remember me with tenderness?
In my poor village under the moonlight,
Combing my hair on the doorstep as the moon shines,
I miss you, miss you incessantly as I gasp a reminiscing sigh…
Vương Ngọc Long
CADEAUX CHAMPÊTRES (traduction)
Je t'envoie
quelques brins d'herbe en bordure des champs,
le parfum des aréquiers florissants,
l'air charmeur des flûtiaux de cerf-volant…
Je t'envoie
la fumée du soir émanant des chaumières,
l'odeur enivrante du fourrage des rizières,
l'image de notre abri au bord de la rivière…
Je t'enverrai, en y ajoutant,
les jacinthes d'eau aux fleurs violettes, flottantes,
le grincement des bambous qui s'entrecroisent,
les sentiments d'une jeune fille de village.
À l'étranger, menant une vie comblée
de richesse et pleine de frivolités,
ai-je encore une place dans tes pensées?
Profitant du clair de lune dans les cieux,
au seuil de la porte, je peigne mes cheveux
en pensant à toi de tout mon coeur!
Thanh-Tâm
2002-02-18
HẠT SẦU
Mưa vẫn rơi... và rơi đều
trên hiên nhà
trên tóc ta
mưa vẫn rơi... và rơi mau
trong giọt nắng chiều tà
trong phố đường đã qua
thay cho lệ sầu cay đắng đời ta
cho tháng ngày đã mất vụt trôi xa
Mưa vẫn rơi... và rơi hoài
mưa vẫn rơi... và rơi mau
ta vẫn buồn và buồn tê tái
biết bao tư sầu
những gì đã mất
biết bao muộn phiền
năm tháng đã qua
mưa vẫn rơi... và rơi mãi trong đời ta
Mây vẫn bay... và bay xa
qua làn da
qua tim ta
mây vẫn bay... và bay qua
trong bóng chiều mờ xa
trong gió đêm vườn hoa
đưa hồn thi hứng vút ngàn phôi pha
cho chuỗi ngày buồn xâu xé tim ta
Mây vẫn bay... và bay xa
mây vẫn bay... và bay qua
ta vẫn sầu và sầu băng giá
biết bao tủi hờn
những gì thương đau
biết bao lệ nhòa
năm tháng đời ta
mây vẫn bay... và bay nát trong lòng ta
Trường Ðinh
LES GOUTTES MÉLANCOLIQUES (traduction)
La pluie tombe… et continue à tomber,
sur le toit, sur mes cheveux,
la pluie tombe toujours… au rythme accéléré,
dans ce crépuscule brumeux,
sur les rues du passé,
comme les larmes de ma vie
pleurant les années déjà parties.
La pluie tombe… et tombe sans cesse,
les gouttes continuent… et prennent de la vitesse,
mes chagrins s'incrustent profondément,
autant d'afflictions aux souvenirs perdus
que d'amertume à travers les ans,
la pluie tombe… et mouille toujours ma vie.
Les nuages flânent … et s'éloignent,
je les sens sur ma peau,
je les sens dans mon âme,
les nuages flânent … et quittent
la soirée vers le noir lointain,
à travers les fleurs au vent, dans le jardin,
ils portent, très loin ailleurs, mon inspiration,
et laissent mon cœur plein de désolations.
Les nuages flânent… et finissent par s'éloigner,
les nuages flânent … et finissent par passer,
je frissonne d'une mélancolie continuelle,
avec tant de peines,
tant de souffrances,
et tant de larmes versées
au fil de ma vie durant,
les nuages flânent… et laissent derrière, mon âme brisée.
Thanh-Tâm
2002-02-11
DROPS OF SADNESS (Initial lyrics version)
sad rain falls and still falls
falls upon lonely souls
sad rain flies and still flies
scatters in sun-light
sad rain falls and falls fast
on the way we have passed
for our eyes sadly cry
for our days bitterly fly
sad rain falls and falls hard
sad rain falls and falls fast
upon sorrowful smiles
of lonely life
love has gone by
sad memories remained in mine
as rain still flies
forever flies in our life
sad rain falls and falls hard
deeply falls in our hearts
sad rain falls and falls fast
upon dim shadows
our rain falls and falls fast
our rain flies and flies high
sadly as chilling sky
shatters our time
with tearful pain and weeping rain in battered life
cloudy sky
clouds still fly in our mind
Lời ca Anh ngữ : Trường Ðịnh
Nhạc : Vũ Thành An
ÐÓN EM TAN TRƯỜNG
Sân trường đó anh đã là tượng đá
Ðợi chờ em từ một cõi phong trần
Thao thức qúa, khi tiếng chuông rộn rã
Giữa bao mái đầu, anh nao nức tìm em
Em đâu rồi, em đâu rồi, em ra chưa nhỉ ?
Ồ em kia, dấp dáng nét tiên nga
Vai sánh vai sân trường soi nắng mộng
Bao tiếng xôn xao, chỉ nghe tiếng lòng em
"Ta về nhỉ, nhưng về đâu anh hỡi ?"
"Ngại gì em, vì đường nào cũng dẫn đến tình ta"
Hãy níu lấy nhau bởi thời gian qúa ngắn
Hãy ghì sát nhau vì phố qúa đông người
Ấm làm sao, đôi tay cùng ôm ấp
Ngọt làm sao, môi lại sát kề môi
Cả một trời yêu đổ trên suối tóc
Mắt hồ Thu, hồn anh đã trầm mình
Thân ngà ngọc cõi tình anh say đắm
Em mặn nồng rạo rực một trời yêu
Yêu nhau cho thỏa ngày chờ
Cho mê ngày nhớ, cho tình khít khao
Mai này dẫu có xa nhau
Yêu em để lại vết tình cho em
Sân trường đó, anh vẫn là tượng đá
Mãi chờ em từ vạn thủa tình đầu
Thái Sơn NDT
Vietnam Nov. 2001
WAITING FOR YOU, MY FIRST
LOVE (translation)
So many days, I have longed
While listening to the school bell
To find you among the swarm of students
At the end of the day,
Where were you?
In this schoolyard, I was the statue
Waiting for your arrival from a lively world
Your graceful steps announcing your presence.
Side by side, we strolled shyly.
Amid the crowd, I only heard your heart saying
Let’s leave this place,
And go home, wherever this might be.
Don’t worry; every road will lead to our love.
Let’s hold on to each other, when time was fleeting away,
And the road was thronged with passers-by.
A world of love inundated the stream of your hair,
Framing your angel-like silhouette and your body as pure as jade.
The romance of autumn mirrored in your deep eyes,
Harmonizing your ardor with my passion.
The schoolyard is there, and I am the persevering statue
Watching for your coming, my first love.
Tran Binh Nhung
San Diego, 3/16/02
